Sinds de Wet Passend Onderwijs in 2014 door de Rijksoverheid is ingevoerd, zijn scholen verplicht om leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een passende onderwijsplek te bieden. Dit houdt simpelweg in dat ieder kind recht heeft op onderwijs dat aan zijn of haar niveau is aangepast. Maar hoe geef je daar als vakleerkracht invulling aan in een dynamische omgeving zoals de gymzaal?
De uitdaging voor de leerkracht
Passend onderwijs bieden is in de theorie logisch, maar in de praktijk een flinke uitdaging. Het vereist uitgebreide vakinhoudelijke, didactische, organisatorische en pedagogische kennis en kwaliteiten van een (vak)leerkracht bewegingsonderwijs.
Om maatwerk te leveren, zal de docent altijd nauwkeurig op de hoogte moeten zijn van het individuele niveau van iedere leerling en het niveau van de hele groep. Alleen met deze specifieke kennis kan de docent een passend lesaanbod verzorgen dat naadloos aansluit bij het ontwikkelingsniveau van zowel de individuele leerling als de groep als geheel.
Adaptief onderwijs als sleutel tot succes
Het is van cruciaal belang dat het lesaanbod in de gymzaal aansluit op het ontwikkelingsniveau van de individuele leerlingen in de groep. Dit doel kan effectief worden bewerkstelligd door adaptief onderwijs aan te bieden.
Maar wat houdt dit precies in? Volgens theorieën uit het onderwijs gaat het bij adaptief onderwijs om het dusdanig aanpassen van de lessen dat ieder kind optimaal tot zijn recht komt. Goed onderwijs is immers onderwijs waar iedere leerling zich echt op zijn plaats voelt.
Bij het aanbieden van dit adaptieve onderwijs staan drie fundamentele basisbehoeften centraal:
- Relatie
De leerling moet zich veilig en verbonden voelen met de omgeving en klasgenoten. - Competentie
De leerling moet het vertrouwen ervaren in het eigen kunnen. - Autonomie
De leerling krijgt de vrijheid om (binnen kaders) zelf sturing te geven aan de oefeningen.
Het effect van differentiatie op de leerling
Om deze basisbehoeften te vervullen, is differentiatie absoluut noodzakelijk in het bewegingsonderwijs, zodat iedere leerling op zijn of haar eigen niveau kan oefenen en zich daadwerkelijk op zijn plek voelt.
Wanneer kinderen oefenen op een niveau dat bij hen past, ontstaan er prachtige voordelen in de zaal:
- Meer succesbeleving
Omdat opdrachten haalbaar zijn, zal de kans op succesbeleving aanzienlijk groter zijn. - Intrinsieke motivatie
Vanuit die succesbeleving kan de motivatie om actief door te oefenen enorm groeien. - Plezier
Plezier tijdens de gymles is immers essentieel.
Wanneer differentiatie en adaptief onderwijs hand in hand gaan, heeft dit uiteindelijk een zeer positieve uitwerking op de totale ontwikkeling van de leerlingen. Het resultaat is een gymles waarin niet alleen op motorisch gebied, maar ook op sociaal-emotioneel vlak veel meer geleerd wordt.
